Câu 28
Tại sao phải xưng tội với linh mục — không thể xưng thẳng với Chúa sao?
Câu hỏi này, tôi đã nghe từ người hoàn toàn ngoài đạo và từ người Công giáo sốt sắng nhất. Không phải vì họ đang muốn bỏ đạo. Mà vì câu hỏi đó xuất hiện tự nhiên khi người ta thật sự suy nghĩ về điều họ đang làm trong phòng xưng tội.#
Nếu Thiên Chúa ở khắp nơi — nếu Ngài biết mọi thứ trong lòng tôi trước khi tôi nói — tại sao tôi phải nói với một người đàn ông ngồi trong cái hộp gỗ đó? Tôi không thể nói thẳng với Chúa, trong lòng, bất cứ lúc nào không?#
Câu hỏi đó không phải câu hỏi của người lười. Nó là câu hỏi thật. Và nó xứng đáng được trả lời thật — không phải bằng câu vì Giáo hội bắt buộc.#
Hãy bắt đầu bằng điều Giáo hội thật sự dạy — vì nhiều người Công giáo không biết điều này rõ ràng.#
Giáo hội không dạy rằng Thiên Chúa chỉ tha tội qua linh mục. Giáo hội không dạy rằng không có bí tích hòa giải thì tội không bao giờ được tha.#
Điều Giáo hội dạy là: bí tích hòa giải là con đường bình thường và chắc chắn mà Giáo hội biết để người Công giáo nhận lãnh ơn tha thứ — đặc biệt là tha tội trọng. Nhưng Thiên Chúa không bị ràng buộc bởi bí tích của Ngài. Trong những hoàn cảnh đặc biệt — nguy tử mà không có linh mục, lòng thống hối hoàn hảo đi kèm với ý định xưng tội khi có thể — Giáo hội tin rằng ơn tha thứ có thể đến theo cách khác.#
Vì vậy câu hỏi không phải là liệu Thiên Chúa có thể tha tội mà không cần linh mục không — câu trả lời là có thể. Câu hỏi thật là: tại sao Giáo hội thiết lập bí tích hòa giải theo cách này — và điều đó có ý nghĩa gì?#
Chúa Giêsu, sau khi sống lại, đã hiện ra với các môn đệ và nói câu này — câu mà thần học Công giáo coi là nền tảng của bí tích hòa giải:#
"Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ."#
Câu đó không phải câu nói về quyền lực tổ chức. Đó là câu nói về sứ mệnh — Đức Kitô đang trao cho các môn đệ tham gia vào công trình hòa giải của Ngài theo cách cụ thể và hữu hình.#
Nhưng tại sao? Tại sao Ngài không để mỗi người tự xưng tội thẳng với Ngài trong lòng — điều mà Ngài có thể nghe dù sao đó?#
Câu trả lời nằm không phải ở quyền lực của linh mục — mà ở bản chất của con người.#
Hãy nghĩ đến điều này thật thực tế.#
Bạn đã từng làm điều gì đó sai — điều đang gặm nhấm trong lòng bạn, điều bạn muốn buông bỏ. Bạn ngồi một mình và nói với Thiên Chúa trong lòng: "Con xin lỗi."#
Rồi bạn chờ. Có cảm giác gì không? Điều gì thay đổi không?#
Đôi khi có. Đôi khi không — và người ta không biết điều gì đang xảy ra trong tâm hồn mình, không biết mình có thật sự được tha không, không biết điều mình đang cảm thấy là ơn tha thứ hay chỉ là tâm lý tự an ủi.#
Bây giờ hãy nghĩ đến điều xảy ra khi bạn ngồi trong phòng xưng tội và nói ra điều đó — không phải trong đầu, mà thành lời, với người khác — và nghe câu nói: "Cha tha tội cho con nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần."#
Hai điều đó khác nhau không theo nghĩa thần học trừu tượng — chúng khác nhau theo nghĩa tâm lý và nhân học thật sự của cách con người hoạt động.#
Thánh Thomas Aquinas — người tiếp cận mọi thứ bằng lý trí trước — giải thích bí tích hòa giải không phải bắt đầu từ quyền lực của linh mục, mà bắt đầu từ bản chất của sự tha thứ và bản chất của con người.#
Ông nói: con người là thân xác và linh hồn cùng nhau — không phải linh hồn đang tạm trú trong thân xác. Vì vậy, những gì xảy ra với linh hồn thường cần được biểu lộ theo cách nào đó ra bên ngoài — thông qua thân xác, thông qua hành động, thông qua lời nói.#
Điều đó không phải là sự bổ sung không cần thiết. Đó là cách con người hoạt động.#
Khi bạn xưng tội với linh mục — bạn không chỉ đang nói với linh mục. Bạn đang làm điều mà tâm lý học hiện đại cũng xác nhận là có sức mạnh chữa lành: nói ra thành lời, trước người khác, điều bạn đã che giấu.#
Chỉ cần nghĩ đến điều mà các nhà trị liệu tâm lý biết từ lâu: không phải ngẫu nhiên mà trị liệu tâm lý đòi hỏi người ta nói ra chứ không phải chỉ nghĩ trong đầu. Không phải ngẫu nhiên mà các nhóm hỗ trợ như Alcoholics Anonymous xây dựng trên việc thừa nhận trước cộng đồng: "Tôi là người nghiện rượu." Việc nói ra — trước người khác — có sức mạnh mà việc nghĩ trong đầu không có.#
Bí tích hòa giải sử dụng chính cơ chế đó — không phải vì Giáo hội phát minh ra tâm lý học, mà vì Thiên Chúa tạo dựng con người theo cách đó và bí tích tôn trọng bản chất đó.#
Có một điều thứ hai mà tôi thấy quan trọng không kém — điều ít được nói đến hơn.#
Khi bạn xưng tội với linh mục, bạn không chỉ đang nhận ơn tha thứ của Thiên Chúa. Bạn đang nhận ơn tha thứ đó qua cộng đồng — qua người đại diện cho cộng đồng Giáo hội.#
Điều đó quan trọng vì tội lỗi không chỉ là việc cá nhân giữa bạn và Thiên Chúa. Tội lỗi — đặc biệt tội trọng — làm tổn thương không chỉ mối quan hệ của bạn với Thiên Chúa, mà còn mối quan hệ của bạn với cộng đồng — với Thân Thể của Đức Kitô mà bạn là thành viên.#
Và điều đó có nghĩa là: hòa giải không phải chỉ là việc giữa bạn và Thiên Chúa. Nó cũng là việc giữa bạn và cộng đồng.#
Linh mục — trong bí tích hòa giải — không chỉ hành động nhân danh Thiên Chúa. Ông hành động nhân danh cả cộng đồng Giáo hội — nhận lại người đã xa cách, xác nhận sự hòa giải không chỉ với Thiên Chúa mà với toàn thể thân thể.#
Điều đó không phải là thủ tục quan liêu. Đó là sự nhìn nhận rằng tội lỗi và tha thứ đều có chiều kích cộng đồng — không chỉ là chuyện cá nhân.#
Nhưng có người sẽ nói — và đây là câu hỏi thật cần được trả lời thẳng:#
Nhưng tôi biết linh mục đó. Ông ấy là người bình thường, có thể có những yếu đuối của riêng mình. Tại sao tôi phải nói điều riêng tư nhất của mình với ông ấy?#
Câu hỏi đó hiểu được hoàn toàn — và thần học Công giáo có câu trả lời rõ ràng.#
Khi linh mục ngồi trong tòa giải tội, ông không hành động với tư cách cá nhân của mình. Ông hành động in persona Christi — nhân danh Đức Kitô, là dụng cụ của Đức Kitô. Đức hạnh hay yếu đuối cá nhân của ông không làm thay đổi hiệu quả của bí tích — cũng như chất lượng cá nhân của người thợ điện không quyết định liệu điện có chạy qua dây hay không.#
Điều bạn đang nói không phải là với người đàn ông ngồi trong hộp gỗ đó. Điều bạn đang nói — và nghe — là với Đức Kitô, qua người đàn ông đó.#
Và về bí mật xưng tội — đây là điều mà thần học đặt ra như nghĩa vụ tuyệt đối: linh mục bị buộc bởi sigillum sacramentale — ấn tín bí tích — không được tiết lộ bất cứ điều gì nghe trong tòa giải tội, dưới bất kỳ hoàn cảnh nào, kể cả nguy hiểm đến tính mạng. Đây là nghĩa vụ nghiêm khắc nhất trong luật Giáo hội. Không phải quy tắc tham khảo. Mà là điều tuyệt đối không thể vi phạm.#
Tôi muốn nói về điều mà nhiều người Công giáo Việt Nam trải qua trong thực tế — điều mà câu trả lời thần học đôi khi không chạm đến được.#
Nhiều người không đi xưng tội không phải vì họ không hiểu thần học. Họ không đi vì xấu hổ — không phải xấu hổ trước Thiên Chúa theo nghĩa thần học, mà là cảm giác khó chịu khi phải nói những điều riêng tư với người khác, kể cả linh mục.#
Điều đó thật và có thể hiểu được.#
Nhưng đây là điều mà nhiều người không biết cho đến khi thật sự bước vào tòa giải tội sau một thời gian dài: cảm giác sau khi xưng tội thật sự — không phải xưng cho xong, mà thật sự nói ra điều đang đè nặng trong lòng và nghe câu lời tha tội — thường là cảm giác mà không có gì khác mang lại được.#
Không phải vì phép màu. Không phải vì bỗng nhiên mọi thứ trở nên dễ dàng. Mà vì điều đang đè nặng trong lòng — điều mà trước đó bạn đang mang một mình trong bóng tối — bỗng nhiên được mang ra ánh sáng, được nhìn nhận, được tha thứ theo cách cụ thể và rõ ràng.#
Bóng tối mất sức mạnh khi được đưa ra ánh sáng. Đó không phải thần học trừu tượng — đó là sự thật của kinh nghiệm người.#
Có một điều cuối mà tôi muốn nói — điều về cái cách bí tích hòa giải hoạt động trong thực tế, theo cách mà nhiều người không được nghe đủ.#
Bí tích hòa giải không phải là nơi bạn đến để được đánh giá. Linh mục trong tòa giải tội không phải thẩm phán đang chờ lên án bạn. Nghi thức bí tích hòa giải bắt đầu bằng câu mà linh mục nói — và câu đó là câu về lòng thương xót của Thiên Chúa, không phải về sự nghiêm khắc của Ngài.#
Hình ảnh mà Giáo lý Hội Thánh Công Giáo dùng để mô tả bí tích hòa giải là hình ảnh của người con hoang đàng trở về — và người cha chạy ra từ xa. Không phải hình ảnh của tòa án. Mà là hình ảnh của sự đón tiếp.#
Điều xảy ra trong tòa giải tội — khi thật sự xảy ra như thiết kế của nó — là: bạn bước vào như người con đang trở về. Bạn nói ra điều bạn mang theo. Và câu nói cuối mà linh mục đọc — "Cha tha tội cho con nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần" — đó không phải là câu của ông ấy. Đó là câu của người cha đang chạy ra từ xa, nói với người con đang trở về: Con đã về rồi. Tốt lắm. Con đã về rồi.#
Đó là lý do tại sao không thể chỉ nói thẳng với Chúa trong lòng mà không có bí tích. Không phải vì Ngài không nghe. Mà vì khi bạn chỉ nói trong lòng, bạn không nghe Ngài nói lại với bạn theo cái cách cụ thể và rõ ràng và thể xác mà con người cần được nghe.#
Bí tích hòa giải là nơi Thiên Chúa nói lại với bạn — qua miệng người đại diện Ngài — bằng lời rõ ràng: con được tha thứ.#
Và điều đó — được nghe bằng tai, không phải chỉ được nghĩ trong đầu — là điều mà bản chất con người cần.#